Koalia konaba Kualidade aar; Saida maka PM-2.5 no PM-10?


Neurological Expert

Ita hatene katak material particulado fino ka (Small Fine Particles) ne'e ki'ik tebes no semo kahur iha anin no ahi suar. Sira bele afeta ita-nia saúde, maski ita labele haree ho matan.

PM-10 (particulate matter 10) ne'e nia tamanho (ukuran) 10 micrometer. PM-10 maka rai-rahun ne'ebé mai husi estrada, fatin konstrusaun no rai maran.

PM-2.5 ki'ik liu tan nia tamanho 2.5 micrometer no dala barak hetan iha ahi-suar husi sunu ai, to'os, du'ut sira.

PM-10 no PM 2.5 ita sempre sukat hodi hare konaba kualidade aar. Iha Termus Ingles ema sempre bolu Air Quality Index (AQI) no sempre sukat uza standard microgram per meter cubic (μg/m³).

Sira nain rua bele halo matan no dalan respiratóriu sai irritadu, hamosu mear no difikuldade atu dada iis, no halo moras pulmon no fuan.

Labárik sira, ema katuas no ferik sira, feto isin-rua, traballadór ne'ebé servisu iha li'ur, no ema ne'ebé iha moras asma ka moras pulmon no fuan presiza protesaun liután.

Tan ne'e:

Apela nafatin atu:

1. Hamenus atividade iha li'ur bainhira poluisaun anin aas.

2. Hadook aan husi ahi-suar no rai-rahun.

3. Uza máskara (prefere N95) hodi proteje aan husi aar ne'ebé poluídu.

4. Uza okolu proteje maten wainhira konduz motor (Ou hatun kapasete oin).

5. Hakbesik lalais ba fasilidade saude sira se itaboot sira balun sente dada iis susar ka sente moras iha hirus-matan.

Proteje ita-nia pulmaun-Proteje ita-nia fuan-Proteje ita-nia família

Publika: Oct. 14, 2026
Notisia atual sira:
DISKUSAUN ESBOSU SOP BA PARSERIA TÉKNIKA INSP-TL

INSP-TL, 16 Outubru 2026 — Institutu Nasionál Saúde Públika Timor-Leste …

AVIZU! KONA-BA KOMUNIKASAUN NO KOORDENASAUN PROJETU PESKÍZA SAÚDE    

Institutu Nasional Saúde Públika Timor-Leste (INSP-TL), liu hosi Gabinete Presidente …

Koalia konaba Kualidade aar; Saida maka PM-2.5 no PM-10?

Ita hatene katak material particulado fino ka (Small Fine Particles) ne'e ki'ik tebes no se…

DISKUSAUN TEKNIKU BA ESBOSU AKT ENTRE INSP-TL HO DMC

INSP-TL, 14 Outubru 2026___Institutu Nasional Saúde Públika Timor-Leste (INSP-TL) liu…

SERIMONIA ENSERAMENTU ESTUDANTE ESTAJIADUS HUSI ICS, DURANTE FULAN RUA IHA LABORATORIU NASIONAL SAÚDE (LNS)

LAB Saude /BIDAU TOKO-BARU, 09 Outubru 2026___Diretor Jeral Laboratoriu Saúde INSP-TL Sr. Ma…